امام خمینی در آخرین روز مرداد ماه سال 1323 نگارش کتاب «شرح حدیث جنود عقل و جهل» را به پایان رسانیدند. این کتاب، اثرى است گرانسنگ در علم اخلاق که آراى کلامى، اخلاقى و عرفانى حضرت امام در این کتاب وضوح بیشترى یافته و همچون کتاب شرح چهل حدیث‏ ایشان، اقشار بیشترى مى‏توانند از آن بهره گیرند.

دریافت نسخه الکترونیکی

مقدمه ناشر

مقدمه تحقیق

بسم الله الرحمن الرحیم الحمد لله رب العالمین ، و الصلاه على رسول الله (صلى الله علیه و آله) و آله الطاهرین .

کتاب شریف شرح حدیث جنود عقل و جهل کتابى عرفانى اخلاقى مشتمل بر مباحث ارزشمند عرفان نظرى ، فلسفه اسلامى ، اخلاق ، شرح احادیث ، انسان شناسى ، تفسیر هماره با نصایح اخلاقى مى باشد. این شرح که به قلم تواناى عارف بالله و واصل به محبوب حضرت روح الله سلام الله علیه به رشته تحریر در آمده است ، از کتب بى نظیر در نوع خویش به حساب مى آید.

امام راحل از جایگاه رفیع علم و عمل ، و با تبحر در علوم عقلیه و نقلیه ، و استجماع توشه کافى از فقه اکبر و اصغر به شرح حدیث نورانى جنود رحمان و شیطان پرداخته ، و در تبیین لطائف نهفته در آن گوى سبقت از صاحبان کتب عرفانى و اخلاقى و شراح حدیث ربوده ، و از نفس قدسى روح الهى در آن چنان دمیده که قلب سالک را مطمئن و قدم او راسخ کند.

شرح احادیث نورانى معصومین علیهم صلوات الله که مشتمل بر معارف بلند الهى است و به برکت کشف تام محمدى و ولایت علوى و براى مصلحت کشف حقائق نسبت به خلائق القاء شده است ، به ید قدرت عارفى کامل و موید امکان پذیر است ، و به همین جهت کمتر عالمى از علماى ربانى را توانایى انجام این مهم بوده و ابواب باطنیه احادیث را بر سالکان طریق گشوده ، چرا که راهیابى با بارگاه کلمات قدسى ایشان بدون اجتهاد در عرفان نظرى و فلسفه الهى ، و جهد وافر در تفقه مغزاى کلام و جهاد در راه محبوب و جحود غیر او ، میسور نیست .

اهمیت این کتاب فقط به واسطه تضلع مولف در علوم مختلف نیست ، بلکه مربى بودن امام راحل براى میلیونها انسان حق طلب و راهبرى ایشان بهترین بهترین شاهد صدق نگارنده آن است جوانانى که ره صد ساله را یک شبه پیموده و انوار معارف بر قلب ایشان متجلى شد ، محک روشن بر صراط مستقیم استاد علم و عمل است .

اکنون بر ماست که در نشر اندیشه هاى آن در یگانه بکوشیم تا کتابى را که در سر اندیشه هاى عرفانى امام جایگاه ویژه اى دارد ، بلکه آخرین کتاب مولف در اخلاق است ، بر شیفتگان اندیشه ناب اسلام محمدى عرضه داریم تا پنجره اى دیگر بر باغ اسلام ناب با معرفى مبتکر اعظم روح الله بگشائیم .

روش تحقیق

۱/متاسفانه نسخه اصلى این کتاب در اختیار موسسه قرار ندارد و مفقود گردیده است ، و تنها دو نسخه به قلم شاگردان حضرت امام در دسترس بوده است که تحقیق اولیه بر روى آنها صورت گرفته است .در اثناى تحقیق نسخه عکس بردارى شده اى توسط کارکنان وزارت اطلاعات جمهورى اسلامى به دست آمد که شاید یکى از دلائل تاخیر در انتشار این اثر نفیس لزوم بررسى مجدد بر روى نسخه مولف بوده است .

۲/مقابله متن : این امر با وسواس و دقت لازم انجام شده است ، چنانچه در بسیارى از موارد حتى در رسم الخط مولف نیز امانت حفظ گردیده است . با مراجعه به متن کتاب تفاوتهاى موجود مان رسم الخط آن که در حدود پناه و پنج سال قبل نگارش شده و املاء امروز به خوبى روشن مى شود.

۳/ویرایش : در ویرایش این کتاب هیچگونه تصرفى در کلمات و عبارات صورت نگرفته و فقط سعى شده است با نشانه هاى سجاوندى فهم جملات براى خوانندگان محترم آسانتر شود. در صورتى که عناوین و عباراتى به متن اضافه شده باشد در میان قلاب () قرار داده شده است .

۴/پاورقى : بر این کتاب پاورى هاى متعددى به تناسب ، نگاشته شده تا اطلاعات جانبى را در اختیار خواننده قراردهد. در بسیارى از پاورقى ها براى خوانندگان فراسى زبانى که با منابع اصلى کتاب آشنایى ندارند.توضیحاتى داده یا منابع فرعى معرفى شده است .

۵/فهارس : در انتهاى کتاب بعضى از فهارس فنى که دست یابى به مطالب کتاب را آسان مى کند قرار داده شده است .

موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام خمینى (س) ضمن ارائه این اثر گرانقدر به دانشمندان و علاقمندان معارف الهى ، امیدوار است در آینده اى نزدیک شاهد مقالات و کتب تحقیقى در شناسایى مکتب عرفانى اخلاقى امام راحل و مقایسه آراء و آثار ایشان با دیگر عرفاى شامخ جهان اسلام باشد.

موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى (س)

گروه تحقیق قم