امام(ره) و مسئله ی اسرائیل؛

مبارزه تاریخی و چندوجهی امام(ره) با سرطان اسرائیل

در بررسی اندیشه و سلوک سیاسی امام راحل(ره)، تاکید بر مبارزه همیشگی با اسرائیل را شاید بتوان یکی از کلیدی ترین مسائل مورد بحث دانست. تاکیدی که قدمتی همپا یا بلکه بیش از اصل نهضت دارد. ۱۲ شهریور ماه ۴۱، یعنی پیش از آنکه خبری از قیام خونین ۱۵ خرداد باشد، امام(ره) می گوید:«ما با اسرائیل و بهایی ها نظر مخالف داریم و تا روزی که مسئولین امر، دست از حمایت این دو طبقه برندارند، ما به مخالفت با آنها ادامه می‌دهیم.»(۱) در همین فضا اما رژیم شاه سعی دارد با تبلیغات گسترده خود، مخالفین همسویی این رژیم با اسرائیل را وابسته به کشورهای عربی (مصر، عراق و ...) معرفی کند. مسئله ای که باعث می شود امام(ره) ضمن رفع اتهام از خود در این زمینه، عبارت کلیدی تری بر زبان بیاورد. عبارتی که دقت در متن آن شاید بیش از هر تحلیل دیگری بتواند نگاه امام(ره) به مسئله مبارزه با اسرائل را روشن نماید.


امام(ره) می گوید: «من با هیچ یک از کشورهای مسلمان رابطه‌ای ندارم ولی موقعی که اختلافاتی بین همان کشورهای اسلامی و حکومت یهود به وجود می‌آید، چاره‌ای جز جانبداری از حکومت های اسلامی ندارم. اگر دولت ایران، رابطه خود را با کشور اسرائیل قطع کند، آن وقت روحانیت ایران یکصدا بر ضد تحریکات کشورها ... علیه حکومت شیعه ایران، قیام خواهند نمود.»(۲) گویی در نگاه امام(ره)، بیش از آنکه مسئله ملیت مطرح باشد، موضوع اسلام مطرح است. مطرح بودنی که سبب شده است او خود نیز به عنوان یک ایرانی، در دعوای حکومت های عربی با اسرائیل، بی اعتنا به موضع دولت ایران، در کنار حکومت های عربی قرار بگیرد و به هم پیمانی ایران و اسرائیل وقعی ننهد. امام(ره) در گامی فراتر، با کنار هم قرار دادن شاه و اسرائیل، می گوید:«ربط مابین شاه و اسرائیل چیست که سازمان امنیت‌ می‌گوید: از اسرائیل حرف نزنید، از شاه هم حرف نزنید؛ این دو تا تناسب شان چیست؟ مگر شاه اسرائیلی است؟»(۳)

همه اینها اما به نظر می رسد نمی تواند به معنای بی اعتنایی امام(ره) به منافع ملی و میهنی در مسیر مبارزه با اسرائیل باشد.

چنانکه در تاریخ ۱۶ اردیبهشت ۴۲، طی نامه ای به علمای همدان می نویسد:«خطر اسرائیل و عمال ننگین آن، اسلام و ایران را تهدید به زوال می‌کند.»(۴) و در تاریخ ۱۳ خرداد ۴۲ طی سخنرانی در جمع مردم و علمای قم می گوید:« اسرائیل نمی‌خواهد در این مملکت دانشمند باشد؛ اسرائیل نمی‌خواهد در این مملکت قرآن باشد؛اسرائیل نمی‌خواهد در این مملکت علمای دین باشند؛ اسرائیل نمی‌خواهد در این مملکت احکام اسلام باشد.»(۵) در واقع، امام(ره) اسلام را جدای از ایران نمی بیند و اگر بر خطر اسرائیل برای کشورهای عربی نیز تاکید می کند، همزمان به دو عنصر اسلامیت و منافع مادی مسلمانان ساکن در این کشورها نظر دارد.

زکات و صدقات صرف مبارزه با اسرائیل شود!

سیر مبارزه امام(ره) با اسرائیل، شهریور ماه سال ۴۷ پس از استفتائی در زمینه صرف زکات و سایر صدقات در راه مبارزه با اسرائیل، گویی وارد مرحله ا ی تازه می شود. امام(ره) در پاسخ می نویسد:«چون احتمال خطر متوجه به اساس اسلام است، لازم است بر دول اسلامی - بخصوص - و بر سایر مسلمین - عموما - که دفع این ماده فساد را به هر نحو که امکان دارد بنمایند و از کمک به مدافعین کوتاهی نکنند. و جایز است از محل زکوات و سایر صدقات در این امر مهم حیاتی صرف نمایند.»(۶) جمع کردن واقعیت مبارزه ی همزمان امام(ره) با رژیم اسرائیل و ایران، در کنار این حکم شرعی شاید بیش از هر چیزی، نشانگر ماهیت دینی مواضع ضداسرائیلی امام(ره) باشد. به تبع شکل گیری چنین برآیندی است که در دوران پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، رژیم پهلوی تلاش می کند تا برای انحراف افکار عمومی، همراهی امام(ره) با مردم مظلوم فلسطین را ناشی از زد و بندهای! پشت پرده با حاکمان کشورهای عربی جلوه دهد.

دقت در متن گفتارهای ضداسرائیلی امام(ره) طی مقطع مذکور اما برای روشن شدن حقیقت می تواند مفید باشد. امام(ره) ۱۹ مهر ماه ۱۳۵۱ طی پیامی که خطاب به عموم مسلمانان جهان درباره مسئله فلسطین صادر کرده است، می نویسد:« این هواهای نفسانیه و دست نشاندگی بعضی دول عربی است که موجب شده جمعیت صد میلیونی عرب نتوانند فلسطین را از چنگال اسرائیل برهانند....آیا دول عربی و سکنه مسلمان این ممالک نمی‌دانند که با شکست این گروه، سایر کشورهای عربی از شر این غاصب خبیث آسوده نخواهند ماند؟»(۷) ورای تاکید مکرر امام(ره) بر ماهیت اسلامی-و نه ملی یا عربی- مسئله فلسطین، تمایز قائل شدن ایشان بین یهودیت و صهیونیسم نیز جالب توجه است. امام(ره) طی دوران حضور خود در نوفل لوشاتو در همین زمینه به خبرنگاران خارجی می گوید:« هرگونه روابط با اسرائیل قطع خواهد شد اما یهودیان آزاد خواهند بود که در ایران بمانند و در محیطی آزادتر از دوران سلطنت شاه زندگی کنند، چراکه اسلام به همه مذاهب احترام می‌گذارد.»(۸)

راهبردهای مبارزه با اسرائیل

تاکید مکرر بر توسعه طلبی اسرائیل را شاید بتوان وجه مهم دیگری از واقعیت مبارزه امام(ره) با اسرائیل دانست. امام(ره) آذر ماه ۵۲، طی پیامی به دولت های اسلامی می نویسد:«سران کشورهاى اسلامى باید توجه داشته باشند که این جرثومه فساد را که در قلب کشورهاى اسلامى گماشته اند تنها براى سرکوبى ملت عرب نمى باشد بلکه خطر و ضرر آن متوجه همه خاورمیانه است.»(۹) و در پیام حج سال ۶۲ تاکید می کند:«مسلمانان و خصوصا مظلومان منطقه بدانند که اسرائیل با تغییر و تبدیل مهره ها که شاید اغفال رزمندگان فلسطینى و لبنانى باشد هیچ گاه از مقصد شوم خود که حکومت بر کشورهاى مسلمین از نیل تا فرات است منصرف نخواهد شد.»(۱۰) روشنگری درباره ماهیت غیرمشروع اسرائیل به عنوان مهم ترین عامل مشروعیت بخش مبارزات ضد اسرائیلی مسلمانان، وجه دیگری از چارچوب کلی مبارزه امام(ره) با اسرائیل را شکل داده است.

چنانکه طی روزهای حضور در نوفل لوشاتو به روزنامه لبنانی النهار می گوید:«ما از سالهای قبل راجع به اسرائیل و غاصب‌بودن آن صحبت کرده‌ایم، همیشه بنای ما این است که در کنار برادران فلسطینی خود باشیم و هروقت هم قدرتی پیدا کردیم، همدوش و همرزم آنها باشیم.»(۱۱) امام(ره) در فرآیند مبارزه با اسرائیل، برای دولت ها و ملت ها، پیشنهادهای جداگانه ای دارد. جایی درباره دولت ها می گوید:«دولتهای ممالک نفت‌خیز اسلامی لازم است از نفت و دیگر امکاناتی که در اختیار دارند، به‌عنوان حربه علیه اسرائیل استفاده کنند و از فروش نفت به اسرائیل و دولتهای حامی آن خودداری ورزند.»(۱۲)

و جایی با تاکید بر مصرف زکات و صدقات برای مبارزه با اسرائیل و تعیین روز جمعه آخر ماه مبارک رمضان به عنوان روز قدس، تکلیف شرعی ملت های مسلمان در قبال مسئله اسرائیل را نشانه گذاری می کند:« جمیع مسلمانان جهان را دعوت می‌کنم آخرین جمعه ماه مبارک رمضان را که از ایام قدر است، و می‌تواند تعیین کننده سرنوشت مردم فلسطین نیز باشد، به عنوان «روز قدس» انتخاب، و طی مراسمی همبستگی بین المللی مسلمانان را در حمایت از حقوق قانونی مردم مسلمان اعلام نمایند.»(۱۳) روی هم رفته، به نظر می رسد مسئله مبارزه با اسرائیل در نظر امام(ره)، نه تنها همزمان واجد وجوه ملی و اسلامی است، که از حیاتی ترین نیازهای ملل مسلمان محسوب می شود. نیازی  که کم توجهی یا عدم توجه به آن، می تواند اسلام و منافع مسلمانان را با خطری گریزناپذیر مواجه نماید.

---------------------------------------

پی نوشت ها:

۱-صحیفه امام(ره)، جلد ۱، صفحه ۷۷

۲-همان

۳-صحیفه امام(ره)، جلد ۱، صفحه ۲۴۳

۴- صحیفه امام(ره)، جلد ۱، صفحه ۲۲۰

۵- صحیفه امام(ره)، جلد ۱، صفحه ۲۴۳

۶-صحیفه امام(ره)، جلد ۲، صفحه ۱۹۵

۷-صحیفه امام(ره)، جلد ۲، صفحه ۴۶۲

۸- صحیفه امام(ره)، جلد ۴، صفحه ۲۱۹

۹-صحیفه نور، جلد ۱، صفحه ۹۲۰

۱۰-صحیفه نور، جلد ۱۸، صفحه ۹۳

۱۱-صحیفه امام(ره)، جلد ۴-صفحه ۴۴۳

۱۲- صحیفه امام(ره)، جلد ۱۲-صفحه ۲۸۲

۱۳- صحیفه امام(ره)، جلد ۹-صفحه ۲۶۷

به اشتراک بگذارید : تلگرام   |   فیس‌بوک
نام :
ایمیل :
پیام :