نسبت ملی گرایان با استقلال از دیدگاه امام خمینی(ره)

شعار ملی گرایی در روند مبارزات سیاسی جوامع، غالبا مورد استقبال قرار می گیرد؛ از این رو در تاریخ معاصر جهان برای مطالعه ی کارنامه ملی گرایان باید وقت زیادی صرف نمود.  مرور دیدگاه های بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی در همین زمینه نشان می دهد ایشان در مقاطع زمانی مختلف، مکرر در واقعی بودن مدعای طرفداران اندیشه ناسیونالیسم افراطی در ایران تشکیک کرده، عملکرد آنها را در تناقض با شعارهایشان معرفی می کند.


فی المثل، بازخوانی سخنان امام(ره) در ۲۹ تیرماه ۵۹ و در بحبوحه تقابل گروه های مدعی ناسیونالیسم با روند کلی انقلاب و دعوای آنها بر سر نام مجلس شورای اسلامی، حاوی نکات تامل برانگیزی در همین زمینه است: «ما چقدر سیلی از این ملیت خوردیم. من نمی‌خواهم بگویم که در زمان ملیت، در زمان آن کسی که اینهمه از آن تعریف می‌کنند، چه سیلی به ما زد آن آدم! من نمی‌خواهم بگویم که طلبه‌های مدرسه فیضیه را به مسلسل بستند در آن زمان. همان‌طور که در زمان پهلوی بستند... بروند کنار اینها! بروند گم بشوند اینها! اینها منحل باید باشند...ما از اینها ضربه دیده‌ایم. ما اسلام را می‌خواهیم. غیراسلام را نمی‌خواهیم. مجلس باید اسلامی باشد.»(۱)

امام(ره) در این حوزه ضمن اشاره به وجود ریشه های نژادپرستانه در تحرکات طرفداران ناسیونالیسم، معتقد است آنها بر خلاف خواست عمومی ملت، به دنبال تامین منافع خود -و نه منافع ملی- هستند. امام(ره) در تاریخ سوم خرداد ماه ۵۹ در همین زمینه میفرمایند: «ما دیدیم که خواست این ۳۵ میلیون جمعیت این بود که ما اسلام را می‌خواهیم. در تمام صحبت ها از اول تا آخر این نبود که ما ملی گرا هستیم. ملی گرایی برخلاف اسلام است. اسلام آمده است که همه را یک نحو به آن نظر بکند، همه جوامع را. ملی گرایی این است که الآن در امریکا بین سیاه ها و سفید دارد واقع می‌شود، و این کارتری که دعوی این را می‌کند که من طرفدار بشر هستم، این سیاهان را اینطور می‌کشد و اینطور آزار می‌دهد. ملی گرایی این است که بعضی از این دولتهای عربی می‌گویند عربیت و نه غیر. ملی گرایی این پان ایرانیسم است، این پان عربیسم است، این برخلاف دستور خداست و برخلاف قرآن مجید است.»(۲) امام جایی در همین زمینه در جایی دیگر عنوان می کند: «اینهایی که با اسم ملیت و گروهگرایی و ملی گرایی بین مسلمین تفرقه می‌اندازند، اینها لشکرهای شیطان و کمک کارهای به قدرتهای بزرگ و مخالفین با قرآن کریم هستند.»(۳) به نظر می رسد امام(ره) تاکید بر ملی گرایی و وانهادن اسلام را یکی از راه های سلطه ی قدرت های بزرگ بر کشور می پندارد. نگاه امام(ره) به نسبت مدعیان ملی گرایی با مسئله ی «استقلال ملی» اما نگاهی ویژه است. امام(ره) ضمن انتقاد از کمک ملی گرایان به شاه می گوید: «از همان اول، از همان وقتی که احساس این شد که شاه باید برود، از همان وقت بختیار می‌آید و بختیار از یک گروه ملی گرا. من باب احتیاط هم آنها می‌گویند که دیگر او از حزب ما و از جبهه نیست. این احتیاطی بود که کردند که اگر او کنار رفت، باز جبهه‌ای در کار باشد...همان وقت هم می‌خواستند که شاه را نگه دارند، به اسم اینکه او سلطنت کند نه حکومت، با این اسم می‌خواستند حفظش کنند و از همان وقت هم می‌خواستند که بختیار را بیاورند و با ما آشتی بدهند، ما کانه نزاعمان با بختیار بود!»(۴)

مسئله قابل تامل دیگر در زمینه نگاه امام(ره) به ملی گرایان، برابرنهادن آنها با گروهک تروریستی منافقین است. به عنوان نمونه، امام(ره) چندسال پس از تسخیر لانه جاسوسی، در ششم مرداد ماه ۱۳۶۶ طی پیامی خطاب به حجاج بیت الله الحرام می فرمایند: «امریکا به تصور اینکه ملی گراها و منافقین و دیگر وابستگان چپ و راست او بزودی پاشنه سیاست انقلاب و حاکمیت نظام و اداره کشور را به نفع او به حرکت درمی‌آورند چند روزی سیاست خوف و رجا را در پیش گرفت و به طرح و اجرای کودتا و اعمال سیاست فشار و ترویج چهره‌های وابسته خود و نیز به ترور شخصیت انقلاب و انقلابیون واقعی کشور پرداخت که خداوند مجددا بر ما منت نهاد و در صحنه حماسی تسخیر لانه جاسوسان، مردم ایران برائت مجدد خویش را از امریکا و اذناب آن اعلام نمودند.»(۷)

امام(ره) ۳۰ بهمن همان سال و در پاسخ به استفسار علی اکبر محتشمی پور، وزیر کشور وقت درباره فعالیت های "نهضت آزادی"، خطر نهضت آزادی را بالاتر از گروهک تروریستی منافقین معرفی می کنند: «نهضت به اصطلاح آزادی صلاحیت برای هیچ امری از امور دولتی یا قانونگذاری یا قضایی را ندارند؛ و ضرر آنها، به اعتبار آنکه متظاهر به اسلام هستند و با این حربه جوانان عزیز ما را منحرف خواهند کرد و نیز با دخالت بیمورد در تفسیر قرآن کریم و احادیث شریفه و تاویلهای جاهلانه موجب فساد عظیم ممکن است بشوند، از ضرر گروهکهای دیگر، حتی منافقین این فرزندان عزیز مهندس بازرگان، بیشتر و بالاتر است.»(۸)

گویی امام(ره) تمایزی بین نتایج عملکرد خشونت بار تروریست ها و مدعیان ملی گرایی قائل نبوده و معتقد است نتیجه ی عملکرد هر دو گروه، چیزی جز تاراج استقلال و منافع ملی ایران نخواهد بود. از این منظر، شاید دلیل خطرناک بودن ملی گرایان از منافقین را بتوان ترور فکری ملت توسط آنها تلقی نمود. از سوی دیگر، به نظر می رسد امام(ره) همزمان با طرد مبانی ملی گرایی و اشاره به تقابل آن با مبانی اسلام، معتقد است این تنها اسلام است که توانایی دفاع از منافع و استقلال ملی کشور را در بطن خود دارد. اشاره امام(ره) به خیانت عملی ملی گرایان در آخرین روزهای مبارزه را اما می توان حقیقتی تکان دهنده تلقی نمود؛ حقیقتی که بعدها صورت نهایی خود را در جدا شدن راه ملت ایران از مدعیان ناسیونالیسم نشان می دهد.

--------------------------

پی نوشت ها:

۱-جلد ۱۳-صفحه ۵۳  

۲-جلد ۱۲-صفحه ۳۳۴

۳-جلد ۱۳-صفحه ۴۴۴

۴- جلد ۱۵-صفحه ۲۴

۵-جلد ۱۸-صفحه ۳۸۵  

۶-جلد ۲۱-صفحه ۲۸۶  

۷-جلد ۲۰صفحه ۳۲۴

۸-جلد ۲۰-صفحه ۴۸۱ 

به اشتراک بگذارید : تلگرام   |   فیس‌بوک
نام :
ایمیل :
پیام :