قیام عاشورا، موتور محرکه انقلاب اسلامی ایران؛

چگونه کربلا درس انقلاب داد؟

یکی از زوایای برجسته زندگی امام خمینی(ره) به عنوان یک فقیه شیعی، دلبستگی شدید ایشان به اهل بیت(ع) و به خصوص راه و منش حضرت امام حسین(ع) است. قیام عاشورا و کربلا در رویکرد مبارزاتی امام(ره) و الهام گیری از آن، جایگاه برجسته ای دارد به نحوی که امام(ره) جوهره انقلاب اسلامی ایران را قیام عاشورا و برگفته از منش سیدالشهدا معرفی میکند.


موضع حق امام خمینی(ره) در مقابل استبداد داخلی حکومت پهلوی و ارباب استعمار خارجی، برای مردم ایران یادآور راه امام حسین(ع) بود. به مناسبت محرم ۱۳۵۷، امام خمینی (ره) شعار «پیروزی خون بر شمشیر» را به عنوان منطق مبارزاتی انقلاب اسلامی برگزید. امام(ره) می فرمایند: "محرم ماهی است که عدالت در مقابل ظلم و حق در مقابل باطل قیام کرده و به اثبات رسانده است که در طول تاریخ، همیشه حق بر باطل پیروز شده است. امسال در ماه محرم، نهضت حق در مقابل باطل تقویت می شود." (۱)

امام خمینی(ره) تمامی مولفه های انقلاب اسلامی، از آرمان ها و ارزش ها، شعارها و ایده ها گرفته تا اعمال، رفتارها و منبرهای پرشور مذهبی- سیاسی را برگرفته از منطق قیام کربلا می دانست: "با حلول ماه محرم، ماه حماسه و شجاعت و فداکاری آغاز شد؛ ماهی که خون بر شمشیر پیروز شد، ماهی که قدرت حق، باطل را تا ابد محکوم و داغ باطل بر جبهه ستمکاران و حکومتهای شیطانی زد، ماهی که به نسلها در طول تاریخ، راه پیروزی بر سر نیزه را آموخت، ماهی که شکست ابرقدرتها را در مقابل کلمه حق به ثبت رساند، ماهی که امام مسلمین، راه مبارزه با ستمکاران تاریخ را به ما آموخت‏." (۲)

به طور کلی در اندیشه امام(ره) تا زمانیکه حکومت اصلاح نشود، هیچ امیدی به پیاده سازی ارزش ها و احکام اسلامی نمی توان داشت. این همان محوری است که قیام عاشورا و رمز بیعت نکردن امام حسین(ع) با یزید، در آن نهفته است و همین موضوع انگیزه اصلی امام خمینی(ره) برای برپایی قیام علیه حکومت جور زمانه بوده است. او بر این نظر بودند تا مادامیکه یک حاکمیت اسلامی در کشور اسلامی به وجود نیاید، اسلام وارد فرهنگ و زندگی مردم نخواهد شد: "‏‏تقریبا ما به این مرتبه رسیده ایم که ملت ما یکدفعه یک انقلابی کرد و یک‏‎ ‎‏انفجاری درش حاصل شد که نظیر آن در هیچ جا نبود. یک ملتی که همه‏‎ ‎‏چیزش وابسته بود و این رژیم سابق همه چیز این را از دست داده بود و‏‎ ‎‏همۀ شرافت انسانی این کشور را از دست داده بود و همه چیز ما را وابسته‏‎ ‎‏کرده بود، یکدفعه یک انفجاری حاصل شد که این انفجار در برکت همین‏‎ ‎‏مجالسی ‏‏[‏‏بود‏‏]‏‏ که همۀ کشور را، همۀ مردم را دور هم جمع می کرد و همه‏‎ ‎‏به یک نقطه نظر می کردند."(۳)

امام خمینی(ره)، علت مقابله ی دستگاه جور با برگزاری مراسم های عزاداری سالار شهیدان را در پیام و رموزی که در آن نهفته بود می دانستند: " بیخود نبود که رضاخان مامورین ساواک رضاخان تمام مجالس عزا‏‎ ‎‏را قدغن کردند. این همین طوری نبود. رضاخان همچو نبود که از اصل‏‎ ‎‏مخالف با این مسائل بشود، رضاخان مامور بود، مامور بود ‏‏[‏‏برای‏‎ ‎‏]‏‏آنهایی‏‎ ‎‏که کارشناس بودند؛ آنهایی که ملتفت بودند مسائل را. دشمن های ما، که‏‎ ‎‏مطالعه کرده بودند در حال ملت ها و مطالعه کرده بودند در حال ملت شیعه،‏‎ ‎‏می دیدند آنها که تا این مجالس هست و تا این نوحه سرایی های بر مظلوم‏‎ ‎‏هست و تا آن افشاگری ظالم هست، نمی توانند برسند به مقاصد‏‎ ‎‏خودشان." (۴)

حضرت امام(ره) اهمیت قیام سیدالشهدا را در پیروزی انقلاب اسلامی ایران به حدی می دانند که نبود چنین فرهنگ و قیامی را مساوی با نبود انقلاب ارزیابی می کردند. ایشان در یکی از بیانات خویش ادامه نهضت حسینی را بعد از پیروزی نیز ضروری می دانند: "ما باید همه متوجه این معنا‏‎ ‎‏باشیم که اگر قیام حضرت سیدالشهدا سلام الله علیه نبود، امروز هم ما‏‎ ‎‏نمی توانستیم پیروز بشویم. تمام این وحدت کلمه ای که مبدا پیروزی ما‏‎ ‎‏شد، برای خاطر این مجالس عزا و این مجالس سوگواری و این مجالس‏‎ ‎‏تبلیغ و ترویج اسلام شد. سید مظلومان یک وسیله ای فراهم کرد برای‏‎ ‎‏ملت که بدون اینکه زحمت باشد برای ملت، مردم مجتمعند... برای ادامۀ این‏‎ ‎‏نهضت، باید کوشش کنیم. یک نعمتی است خدا به ما داده است، ما باید‏‎ ‎‏این نعمت را حفظ کنیم. اسلام که می رفت در عصر رژیم منحوس پهلوی‏‎ ‎‏از بین برود، اسلام را برگرداندیم و آن که دشمن او بود کنار زدیم و امروز‏‎‏ باید این نعمت را حفظ کنیم." (۵)

الگوپذیری مردم ایران از قیام عاشورا، نه تنها پیروزی در انقلاب اسلامی را رقم زد، بلکه باعث حماسه ای دیگر در دفاع مقدس نیز شد. در هر دو این صحنه های تاریخی، قوایی در مقابل مردم قرار داشتند که علاوه بر تجهیزات و امکانات مالی و نظامی کامل، حمایت بیشتر کشورهای جهان را نیز در پشت سر خود داشتند. اما، ایمان و مجاهدت مردم ایران با رهبری پیر فرزانه شان که کربلا و درس عاشورا را الگوی مبارزات خویش قرار داده بودند، مسیر مبارزه با ظلم را استوار ساخت.

پی نوشت ها:

۱- صحیفه امام خمینی(ره)، ج‏ ۵، ص ۱۷۷

۲- همان، ج‏۵، ص ۷۵

۳- همان، ج ۱۶، صص ۳۴۷-۳۴۸

۴- خمینی، روح الله، قیام عاشورا در کلام و پیام امام خمینی (ره)، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)، تهران، ۱۳۸۵، ص ۴-۳

۵- صحیفه امام خمینی (ره)، ج ۱۷، ص ۵۸

به اشتراک بگذارید : تلگرام   |   فیس‌بوک
نام :
ایمیل :
پیام :