ماه مبارک رمضان در سخنان و خاطراتی از حضرت امام (ره)

مواظبت بر ختم قرآن کریم

ماه رمضان مبارک است که قرآن بر او وارد شده است و ماه شعبان مبارک است که ادعیه ائمه- علیهم السلام- در او وارد شده است. ماه مبارک رمضان (است) که قرآن را وارد کرده است. قرآن مشتمل بر تمام معارف است و تمام ما یحتاج بشر است. "از بیانات امام خمینی (ره) در جمع گروهی از مسوولان نظام (۲۵ فروردین ۱۳۶۶)"


 شهر امامان

اکنون در آستانه شهر الله و مقام ضیافت الله هستیم و من خود اقرار دارم که لایق این ضیافت نیستم. شهر شعبان المعظم که شهر امامان است در شرف گذشتن و ما خود را نتوانستیم مهیا کنیم برای شهر الله. دعاها را گاهی با لقلقه لسان خواندم و از آنها چیزی حاصل نشد در این آخر شهر عرض می کنم اللهم ان لم تکن غفرت لنا فیما مضی من شعبان فاغفرلنا فیما بقی منه از رحمت حق تعالی مایوس نیستم و مباش در دنیا [مباد] روزی که گناهان به آنجا رسد که از رحمت حق مایوس شویم.

صحیفه امام، ج ۲۰، ص۲۵۳، اردیبهشت۶۶

اصلاح باطن

این ماه مبارک با آن همه برکاتی که دارد، ما نمی توانیم از عهده شکر یکی اش براییم ولی باید کوشش کنیم که در این ماه مبارک رمضان که بر ما گذشت، اگر حالی پیدا شد، این حال را تا ماه رمضان دیگر نگه داریم و اگر حالی پیدا نشد متاسف باشیم و کوشش کنیم که پیدا کنیم. این هیاهوها همه رفتنی است، تمام شدنی است، آنچه که هست آنی است که پیش خود ماست، آن باقی است و با ماست و ما باید کوشش کنیم که باطن خودمان را اصلاح کنیم.

صحیفه امام، ج ۲۰، ص۵۳، خرداد ماه ۶۵

مائده های آسمانی

در این ماه فرق داشته باشیم با سایر ماههای و دنبال این باشیم که ان شاءالله «لیله القدر» را دریابیم، برکات «لیله القدر» را که قرآن در آن نازل شده است، همه سعادت عالم در آن شب نازل شده است و از این جهت، از همه شبهای عالم بالاتر است، این را بتوانیم ادراک بکنیم، درک بکنیم، خداوند ان شاءالله، شماها را توفیق بدهد که با سلامت و سعادت وارد در «ضیافه الله» بشوید و از آن مائده های آسمانی که قرآن و ادعیه است ان شاءالله همه مان مستفیض بشویم و با یک روح سالمی وارد بشویم و «لیله القدر» [را] هم دریابیم، سلام هی حتی مطلع الفجر.

صحیفه امام، ج ۱۳، ص ۳۶، تیر ۵۹

ارزش دعا

این دعاهایی که در ماههای هست، در روزها هست، خصوصا، در ماه رجب و شعبان و ماه مبارک رمضان، اینها انسان را همچو تقویت روحی می کند اگر کسی اهلش باشد، ماها که نیستیم همچو تقویت روحی می کند و همچو راه را برای انسان باز می کند و نور افکن است برای اینکه، این بشر را از این ظلمتها بیرون بیاورد و وارد نورد بکند که معجزه آساست. به این دعاها عنایت بکنید.

صحیفه امام، ج ۱۳، ص ۲۱، تیر ماه ۵۹

عمل کنید

و از همه بالاتر این است که انسان خودش را اصلاح کند در ماه رمضان، ما محتاج به اصلاح هستیم، محتاج به تهذیب نفس هستیم، تا آن دم آخر ما محتاجیم. پیغمبرها هم محتاجند. انبیای بزرگ هم محتاجند، منتها آنها احتیاج خودشان را فهمیده اند و دنبالش عمل کرده اند، و ما از باب اینکه حجاب داریم نتوانستیم بفهمیم و به تکالیف خودمان عمل نکردیم. امیدوارم که ان شاءالله این ماه مبارک رمضان به همه شما مبارک باشد. و مبارک بودن به این است که بنابراین بگذارید که به تکالیف خدا عمل کنید.

صحیفه امام، ج ۱۸، ص ۴۸۰، خرداد۶۳

میهمانخانه الهی

این ضیافت، همه اش ترک است؛ ترک شهوات از قبیل خوردنیها، نوشیدنیها و جهات دیگری که شهوات انسان اقتضا می کند. خداوند دعوت کرده است ما را به اینکه شما باید وارد بشوید در این میهانخانه و این ضیافت هم جز ترک، چیزی نیست؛ ترک هواها، ترک خودیها، ترک منیها، منیتها. اینها همه در این میهمانخانه است و ما باید حساب کنیم ببینیم که ایا وارد شدیم در این میهمانخانه یا اصلا وارد نشدیم، راهمان دادند به این ضیافتخانه یا نه، استفاده کردیم و از این ضیافت الهی یا نه.

البته حساب امثال من با کرام الکاتبین است.

اما من به شما آقایان و به هر کس که این کلمات می رسد و خصوصا، طبقه جوان عرض می کنم که آیا در این مهمانخانه رفتید؟ استفاده کردید؟ از شهوات خصوصا شهوات معنوی چشم پوشیدید؟ یا اینکه مثل من هستید؟

صحیفه امام، ج ۱۳، ص ۳۶، تیر۵۹

دعوت

در این ماه مبارک خودتان را تعریف کنید به قوتهای روحانی. در یک حدیثی است که پیغمبر اکرم فرمودند که ماه رمضان آمد، اقبال کرد، آمد. در ضمنش می فرمایند که دعیتم الی ضیافه الله. ضیافتهای خدا با ضیافتهای مردم این است فرقش که وقتی شما را یک اشخاصی دعوت بکنند به یک مهمانی، وقتی بروید در آن مهمانی به حسب فراخور حال، یک چیزهایی برای خوردنی و یک چیزهایی برای تفریح و این چیزهاست. ضیافت خدا در ماه رمضان یک شعبه اش روزه است، آن ضیافت خداست؛ یک شعبه اش روزه است و یک امر مهمش که مائده غیبی و آسمانی است قرآن است. شما دعوت شده اید به مهمانی خدا و شما در ماه رمضان مهمان خدا هستید. مهماندار شما، شما را وادار کرده است به اینکه روزه بگیرید. این راههایی که به دنیا باز است و شهوات است، اینها را سدش کنید تا مهیا بشوید برای لیله القدر. ماه شعبان مقدمه است برای ماه مبارک رمضان که مردم مهیا بشوند برای ورود در ماه مبارک رمضان و در «ضیافه الله».

صحیفه امام، ج ۱۳‍ ص ۳۰‍، تیر۵۹

تزکیه و ذکر الله

اگر همین ماه مبارک رمضان مسلمین خودشان را طور جمعی به ضیافت خدا وارد کرده بودند و تزکیه کرده بودند، تصفیه کرده بودند خودشان را، ممکن نبود زیر بار ظلم بروند. زیر بار ظلم رفتن مثل ظلم ظلم کردن، هر دواش از ناحیه عدم تزکیه است؛ قد افلح من تزکی، در نماز عید، این سوره را مستحب است بخوانند. امر به تزکیه و ذکر الله، ذکر اسم الله: قد افلح من تزکی و ذکر اسم ربه فصلی. تزکیه، ذکر اسم الله و صلوه، اینها مراتبی است، اگر ما به این رسیده بودیم، نه حال انفعالی پیدا می کردیم برای پذیرش ظلم و نه ظالم بودیم. همه از این است که تزکیه نشدیم.

صحیفه امام، ج ۱۸، ص ۴۴۹، تیر ۶۳

خوف

من خوف این را دارم که در این ماه مبارک رمضان که ماه تهذیب نفس است و همه را خدا به ضیافت خودش دعوت کرده است، ما با صاحب خانه کاری بکنیم که عنایتش از ما برگردد.

صحیفه امام، ج ۱۸، ص ۴۷۶، خرداد ۶۳

امیدوارم

ماه مبارک به منزله یک ساعتی است که کوکش بکنند و خودکار تا مدتی که این کوک است باشد. این ماه مبارک باید این جور باشد که مردم را تا ماه مبارک دیگر حفظ کند، بعد ماه مبارک دیگر بیاید از سر گرفته بشود و این برای این است که باید ما در این ضیافت وارد شده باشیم و من امیدوارم که وارد شده باشیم.

صحیفه امام، ج ۲۱، ص ۴۷، اردیبهشت ۶۷

روزهای بلند را روزه بودند

امام چهارده سال نجف بودند. از تمام بچه ها دور بودند، هوای به آن گرمی نجف را تحمل می کردند و در آنجا روزهایی به آن بلندی را روزه می گرفتند. کارگر منزلشان صبح که می آمد گلایه می کرد و می گفت: «خانم من سینی غذای آقا را که می برم، اصلا وقتی بر می گردانم احساس نمی کنم از این سینی غذایی خورده شده است؛ شاید یک کمی مثلا یک نصفه کتلت خورده اند.» آقا با این شرایط روز به آن بلندی نجف را روزه می گرفتند.

صدیقه مصطفوی، مجله سروش، شماره ۴۷۶

خواندن قرآن

در خود ماه رمضان امام مرتب قرآن می خواند حالا اکثر وقتها مثلا ما می رفتیم روزنامه ببریم برای ایشان می دیدیم امام نشسته اند روی آن نیمکت خودشان و آن شمد هم انداخته اند روی پایشان و چهار زانو نشسته اند و دارند قرآن می خوانند، از قول مرحوم حاج احمد آقا، حاج احمد آقا می گفت امام بعضی روزها ۵ جزء یا ۴ جزء قرآن می خواند، نه یک جزء، ما می گوییم یک جزء بخوانیم، اما حاج احمد آقا می گفت امام روزی ۴ تا ۵ جزء قرآن می خواند، این قدر امام مقید بودند به قرآن خواندن یا مثلا اعمال دیگر.

سید رحیم میریان

جدیت در عبادات

وقتی حضرت امام در ماه مبارک رمضان در فصل گرمای نجف اشرف برای نماز جماعت ظهر و عصر با زبان روزه به مدرسه مرحوم ایت الله بروجردی تشریف می آوردند، هر روز، اول هشت رکعت نوافل ظهر را می خواندند و بعد نماز ظهر را با اذان و اقامه نسبتا طولانی می خواندند و بعد از تعقیبات نماز ظهر، هشت رکعت نوافل عصر را می خواندند و بعد نماز عصر را با اذان و اقامه، مانند نماز ظهر می خواندند و بعد از تعقیبات تشریف می بردند. این کار در آن سن و هوای گرم و آن حال روزه، کار آسانی نبود که حتی جوانها موفق به آن بشوند، اما امام، با اقبال تمام اینگونه جدیت در عبادات داشتند.

ایت ا... قدیری، جمهوری اسلامی، خرداد ۷۰

برنامه خاص

امام علاوه بر انجام تمام اعمال عبادی ماه رمضان یک برنامه خاص خودش را داشت، زمان بیشتری قرآن می خواندند فکر می کنم حتی تا این اواخر ماهی سه قرآن را که حتما ختم می کردند‍، فرمش هم به این شکل بود که سه نقطه سه تا قرآن داشتند، آن قسمتی که صبح برای کار می رفتند آن قسمتی که عصر بود و یا قسمت سر شب سه تا قرآن بود که از هر سه می خواندند هر جا بودند یک جزء قرآن می خواندند در نتیجه ماه رمضان که تمام می شد سه تا قرآن ختم کرده بودند، این اواخر حتی با این همه گرفتاریها و مشاغلی که داشتند، تمام از کاری که در مفاتیح هست آنها را انجام می دادند امام شبها دعای افتتاح می خواندند دعای سحر را معمولا می خواندند و خیلی هم توصیه می کردند و بیشتر ابوحمزه را هم می خواندند گاهی وقتها به ما می گفتند اگر ابوحمزه زیاد هست می توانید دو تا سه قسمت کنید و در دو یا سه شب تمام بشود اگر یک شب نتوانستید تمام کنید عیبی ندارد ولی این دعا را بخوانید.

خانم فاطمه طباطبایی

روزه های قضا شده

ایشان مقید بودند و حکم ایشان هم این بود که روزه های قضا شده حتما باید با ماه رمضان بعدی گرفته بشود و نباید هیچ کدام آن بماند به همین جهت هر چند تا را که به واسطه مسافرت تابستان خورده شده بود حتما در زمستان خودشان مدیریت می کردند و به شکلی اداره می کردند که بچه ها روزه هایی را که در تابستان نگرفته اند، در زمستان بگیرند.

خانم فرشته اعرابی

ما جوانها تاب نافله نداشتیم

من در ماه مبارک رمضان همانند سایر ماهها نماز ظهر و عصر را با امام در مسجد شیخ واقع در بازار نجف بجا می آوردم، ولی نماز مغرب و عشا را با ایت الله آقای سید عبدالعلی سبزواری می خواندم. زیرا امام با آن کهولت سن و ضعف حتی در ایامی که ماه مبارک مصادف با گرمای سوزان در روزهای بلند تابستان بود، مقید به انجام نافله مغرب و عشا بودند. در حالی که ما با اینکه جوان بودیم و تاب مقاومت بیشتری داشتیم، مایل بودیم هر چه زودتر نماز مغرب و عشا را بدون نافله به اتمام برسانیم و به افطار برسیم.

حجه الاسلام و المسلمین سید مجتبی رودباری برداشتهایی از سیره امام، ج۳، صص ۹۸ و ۹۹

این مسجد را باید احیا کرد

امام در یکی از سفرهایشان به محلات که مصادف بود با ماه رمضان در مسجدی دور افتاده، متروک و بسیار کوچک که بیش از یک اتاق گلی نداشت به اقامه جماعت می پرداختند. این در حال بود که عده ای از علما به ایشان پیشنهاد کردند که در مسجد جامع شهر اقامه جماعت بفرمایند. اما آن بزرگوار قبول نکرده و فرمودند: «در مسجد جامع کسی هست که اقامه جماعت کند ولی در این مسجد کسی نیست که اقامه جماعت کند، لذا این مسجد را باید احیا کرد.»

حجه الاسلام و المسلمین توسلی، مجله حوزه، شماره ۴۵، ص ۵۲

چند ختم قرآن بخوانید

امام هر سال چند روز قبل از ماه مبارک رمضان دستور می دادند که چند ختم قرآن برای افرادی که مدنظر مبارکشان بود قرائت شود.

حجه الاسلام و المسلمین رحیمیان، برداشتهایی از سیره امام خمینی، ج۳

پاسداشت حرمت ماه مبارک رمضان
دکترها به خاطر بیماری امام به ایشان اجازه نمی دادند که روزه بگیرد، از همان سال ۶۰ که امام آمدند به جماران و در بیمارستان قلب بودند و سکته کرده بودند، دیگر روزه را دکتر برای امام ممنوع کرده بودند، و امام هم خیلی مقید به این بودند که دستور دکتر را اجرا کنند امام با اینکه حاج عیسی برای ایشان غذا درست می کرد، روزها برای امام که مثلا بنا بود مرغی درست کنند چون ضعیف شده بودند، امام اول ماه رمضان که می شد ممنوع می کرد و می گفت دیگر آش درست نکنید، اصلا دیگر درست نکنید، یعنی اما با اینکه روزه نبود اگر شما ۲ روز هم پهلوی امام بودید، ۵ روز هم پهلوی امام بودید نمی فهمیدید که امام روزه نیست این قدر مخفیانه افطار می کردند، و عمل می کردند که شما نمی فهمیدید که امام روزه هستند یا نیستند لذا امام اول ماه رمضان که می شد دستور می دادند که دیگر غذا درست نکنید، لذا هر چه در خانه بود، همان را به صورت مخفیانه می خوردند و هیچ مشخص نمی شد که امام روزه نیستند.

سید رحیم میریان

اهمیت روزه

تابستان حدود چهل سال پیش در قم ساکن بودیم. در آن موقع آب که بود و پنکه یا کولری هم نداشتیم و همه جا خیلی گرم بود. در چله تابستان ماه مبارک رمضان شروع شد و خواهر بزرگم که خیلی ضعیف و لاغر

بود، نه ساله شد و باید روزه می گرفت. او پس از افطار کردن اولین روزه اش به آقا گفت: من فردا روزه نمی گیرم. آقا می بینند که علنا نمی توانند او را به روزه گرفتن مجبور نماید زیرا ممکن است روزه ش را بخورد و قبح روزه خوردن برایش از بین برود. از این رو بلافاصله دنبال یکی از دوستانشان فرستادند و گفتند: فلانی می خواهم همین امشب اینها را به تهران برسانی، و ما دیروقت به تهران رسیدیم. بعد آقا گفته بودند: من دیدم این بچه نمی تواند روزه بگیرد و می خورد و اهمیت روزه برایش از بین می رود، گفتم از قم برود که اگر یک روز به او گفتم روزه بگیر، بداند که باید روزه بگیرد نه اینکه بگوید می گیرم و بعد هم برود بخورد.

خانم زهرا مصطفوی

شبهای قدر

برای امام شبهای قدر و غیر قدر آنقدر فرقی نداشت یعنی هر شب برایش شب قدر بود، امام آن شبهای قدر چون برنامه آن زیادتر است، لذا امام از همان سر شب خوابش خیلی کم می شد، مثلا امام هر شب ساعت۲۰/۱۰ دقیقه می خوابیدند، آن شب هم سر ساعت۲۰/۱۰ دقیقه می خوابیدند اما از آن طرف یک ساعت تا دو ساعت که می خوابیدند بلند می شدند و مشغول عبادت و مشغول مناجات می شدند و دعاهای شبهای قدر را می خواندند و قرآن سر می گرفتند و مناجات می کردند و گریه و زاری می کردند تا صبح می شد و قرآن قبل از نماز و نماز صبح را می خواندند و بعد می خوابیدند.

سید رحیم میریان

فطریه

امام در این اواخر به خاطر کسالت قلبی که داشتند و به آن مبتلا شده بودند به دستور طبیب بود و مقید هم بودند که به دستور طبیب عمل بکنند و لذا اگر ایامی روزه نگرفتند به خاطر کسالت بود ولی مقید بودند قبل از اینکه سال برسد بلافاصله کفاره های روزه را پرداخت می کردند و من یادم هست در هر شب عید فطری که می شد امام دستور می دادند و من را احضار می کردند و بلافاصله اول غروب آفتاب در شب عید فطر که می شد به من پولی پرداخت می کردند و می فرمودند این پول فطریه من و کسانی که نان خور من هستند و می فرمودند که این تا فردا به فقرا داده بشود، لذا من تا قبل از ظهر عید فطر به دستور امام، فطریه حضرت امام را به فقرای همین جماران پرداخت می کردم، مقید بودند که اول غروب روز آخر ماه که می شد کنار می گذاشتند حتی فطریه خودشان را.

سید رحیم میریان

به اشتراک بگذارید : تلگرام   |   فیس‌بوک
نام :
ایمیل :
پیام :