بازخوانی نامه‎نگاری‎های اوباما با رهبر معظم انقلاب؛

وعده‎های توخالی

با روی کار آمدن دولت اوباما، همزمان با نامه‎نگاری‎ها به ایران، سنگین‎ترین تحریم‎های تاریخ، علیه ملت ایران اعمال شد. مذاکراتی که بر آن اصرار فراوان وجود داشت، نه برای نزدیک شدن دو کشور، بلکه برای محروم کردن ملت ایران از فناوری و صنعت پیشرفته‎ای بود که با تهدید و فشار، متوقف نشده بود...


سجاد رضایی:

دوران ریاست جمهوری باراک اوباما به پایان رسید. دولت اوباما، ۵ نامه یا بیشتر، برای مقام معظم رهبری ارسال کرد. در اینجا ابتدا مروری کلی بر نامه‎های ارسالی خواهیم داشت و سپس به نکاتی در این‎باره خواهیم پرداخت.

اولین بار، مقام معظم رهبری، یک هفته بعد از انتخابات سال ۸۸، در خطبه‎های نماز جمعه ۲۹ خرداد، به وصول نامه‎ای از طرف رئیس‎جمهور آمریکا اشاره کردند. ایشان فرمودند:

«از قول رئیس‎جمهور آمریکا نقل شد که گفته ما منتظر چنین روزی بودیم که مردم به خیابان‎ها بریزند. از آن طرف نامه بنویسند، اظهار علاقه‌ی به روابط کنند، ابراز احترام به جمهوری اسلامی بکنند، از این طرف این حرف‎ها را بزنند. کدام را ما باور کنیم؟»(۱)

این نامه، چند ماه پس از آغاز ریاست جمهوری اوباما، در اردیبهشت ۱۳۸۸، برای رهبر معظم انقلاب ارسال شده بود. اوباما در این نامه، از ایشان درخواست کرده بود تا برای شروع فصل جدیدی از مناسبات بین آمریکا و ایران تلاش کند. همچنین اذعان کرده بود که هیچ موضوعی از موضوعات منطقه‌ی غرب آسیا، بدون کمک و حضور ایران حل نخواهد شد.(۲) اوباما در این نامه، از احترام و علاقه به برقراری ارتباط با جمهوری اسلامی سخن گفته بود.

چندی بعد، «وال استریت ژورنال»، از وصول پاسخ این نامه به آمریکا خبر داد و به نقل از مقامات آمریکایی، در این نامه، فهرستی از دشمنی‎های آمریکا در شصت سال گذشته علیه ملت ایران، متذکر شده بود.(۳)

سایت «تابناک» در شهریور ۸۸، از نامه دوم اوباما خبر داد(۴) که مدتی بعد، «وال استریت ژورنال» نیز آن را به نقل از منابع ایرانی آگاه، تایید کرد. اوباما در آن نامه خواهان همکاری بهتر دو کشور شده بود. همچنین در آن نامه، اوباما دولت ایران را به تقلب در انتخابات ریاست جمهوری متهم کرده بود.(۵)

فروردین ۹۱، رجب طیب اردوغان، نخست‎وزیر وقت ترکیه به تهران آمد و با مقام معظم رهبری دیدار داشت. یک هفته پس از این دیدار،‌ روزنامه «واشنگتن پست»، مدعی شد که اردوغان، حامل پیام اوباما برای مقام معظم رهبری بوده است.(۶) روز بعد، پایگاه اینترنتی «دبکا فایل»، وابسته به محافل اطلاعاتی و امنیتی رژیم صهیونیستی با انتشار مطلبی مدعی شد نامه اوباما مشتمل بر چند نکته مهم بوده است. از جمله، پیشنهاداتی برای مذاکرات هسته‎ای و همچنین اذعان به عدم دشمنی با ملت ایران.(۷)

در پی سفر سلطان قابوس، پادشاه عمان به ایران و ملاقات با مقام معظم رهبری در ۴ شهریور ۹۲، روزنامه «الحیات» چاپ لندن، مدعی شد نامه‌ای از طرف اوباما برای رهبر جمهوری اسلامی، توسط سلطان قابوس ارسال شده است که در آن بر چهار محور تاکید شده است. نخست ادای احترام واشنگتن به نتایج انتخابات ریاست جمهوری در ایران، دوم ابراز آمادگی برای کاهش تحریم‌های اقتصادی اعمال شده علیه ایران، سوم تاکید شدید بر اهمیت تعامل مثبت ایران در گفت‌و‌گوهای هسته‌ای با کشورهای ۱+۵ و در‌‌ نهایت آمادگی آمریکا برای برقراری مذاکرات مستقیم با ایران.

اوباما در این نامه تاکید کرده است که واشنگتن تمایل دارد «صفحه تازه‌ای در روابط با تهران» با توجه به پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری باز نماید.

بر اساس گزارش الحیات که در رادیو فرانسه نیز بازتاب داشت، سلطان قابوس در سفرش به تهران در این‎باره با رهبر معظم انقلاب به گفت‌و‌گو پرداخت و آیت الله خامنه‌ای تاکید کردند که «آمریکا باید رفتارش را در قبال ایران تغییر دهد».(۸)

نامه‎ای دیگر در مهرماه ۱۳۹۳، در آستانه ضرب‌الاجل مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه پنج به علاوه یک فرستاده شد. رسانه‌ای آمریکایی به نام «وال استریت ژورنال» خبر این نامه را منتشر کرد.(۹) اوباما در این نامه، از بازیابی سلامت رهبری ابراز خوشحالی کرده بود. همچنین از ایران درخواست کرده بود که برای نابودی داعش، با آمریکا همکاری کند.(۱۰) این نامه از مقام معظم رهبری می‌خواست که در عوض همکاری دوجانبه برای مقابله با داعش بر سر مسئله هسته‌ای کنار بیاید.(۱۱)

برخی رسانه‎های داخلی، خبر از وصول نامه‎ای دیگر در انتهای سال۹۴ یا ابتدای سال ۹۵ داده‎اند(۱۲) که اوباما در این نامه خواسته است تا به ایران سفر کرده و با مقامات ایرانی در مورد مسائل منطقه‌ای و جهانی گفت‌وگو کند و برای حل مشکلات موجود راه‎جویی و همکاری نماید.(۱۳)

به صورت کلی، نامه‎های اوباما به مقام معظم رهبری، دارای چند محور کلی است. درخواست مذاکره و همکاری در مسائل منطقه‎ای و جهانی، ادعای دست برداشتن از دشمنی و پیشنهاداتی برای محدود کردن برنامه هسته ای ایران.

سوالی که در اینجا مطرح می‎شد این بود که آیا حقیقتا آمریکا از سیاست‌های خود پشیمان است و نیاز به گفت‌وگو با ایران برای حل بحران‌های منطقه‌ای و جهانی دارد؟ اگر آمریکا واقعا برای حل مشکلات منطقه و جهان نیازمند یک طرف پر قدرت برای حل بحران‌ها بود، چرا به درخواست‌های مکرر روسیه برای عملیات مشترک بر علیه داعش و یا سایر تروریست‌های سوریه که علنا پرچم القاعده در دست دارند، پاسخ نمی‌داد؟ اساسا قرار بود کدام مشکل و بحران جهانی و منطقه‌ای در همکاری دوجانبه با ایران حل شود؟ آیا منظور اوباما این بود که تروریسم تکفیری و گروه‎های متعددی که پنتاگون و سیا آنها را مدیریت می‌کنند و عربستان به عنوان مادر تروریسم جهانی، گفتمان آنها و تامین مالی آنها را در اختیار دارد، مورد بحث قرار گیرند؟

مسلما پاسخ منفی است و این دست چدنی که برای مذاکره دراز شده بود، برای حل بحران‌های جهانی نبود که بانی آن خود آمریکا به شمار می‎آمد. بلکه منظور این بود که بیایید و بنشینید تا با مذاکره و چانه‎زنی، آنچه که تروریسم مورد حمایت آمریکا و بقیه حامیان منطقه‌ای آن، در ساقط کردن دولت قانونی بشاراسد و دولت مشروع عراق موفق نشده‎اند و حمله نظامی جنایت‌‎گونه عربستان نتوانسته مردم یمن و گروه‌های انقلابی آن را به تسلیم وادارد، اکنون با پذیرش سیاسی از طرف جمهوری اسلامی، به تحقق نزدیک گردد. و در این روند، هم ماهیت ضد استکباری جمهوری اسلامی استحاله گردد و هم پرچم مقاومت از دست جمهوری اسلامی خارج و بقیه گروه‎های مقاومت، از اطراف آن پراکنده گردند.

نکته‎ای دیگر در این میان، اظهار دوستی‎های اوباما نسبت به ملت ایران است. فهم میزان صداقت این گفتارها چندان دشوار نیست. نگاهی کوتاه به اقدامات دولت اوباما علیه ملت ایران و جمهوری اسلامی، به سرعت پرده از چهره تزویر بر می‎اندازد. با روی کار آمدن دولت اوباما، همزمان با نامه‎نگاری‎ها به ایران، سنگین‎ترین تحریم‎های تاریخ، علیه ملت ایران اعمال شد. مذاکراتی که بر آن اصرار فراوان وجود داشت، نه برای نزدیک شدن دو کشور، بلکه برای محروم کردن ملت ایران از فناوری و صنعت پیشرفته‎ای بود که با تهدید و فشار، متوقف نشده بود. تونی بلینکن، قائم‌مقام وزارت خارجه‌ی آمریکا، تصریح کرد:

«آنچه که توانست برنامه‌ی هسته‌ای ایران را متوقف کند، تحریم‌ها نبوده و تنها مذاکرات و توافق هسته‌ای با ایران سبب توقف این فعالیت‌ها شده است.»(۱۴)

در همان ابتدای نامه‎نگاری‎های اوباما، رهبر معظم انقلاب، هوشیارانه، این مسئله را دنبال کردند. ایشان در آبان ماه سال ۸۸ فرمودند:

 «گاهی هم حرف‎های به‌ظاهر آشتی‎جویانه‌ای در این مدت زدند؛ اما هر وقت که لبخندی به روی مسئولین جمهوری اسلامی زدند، وقتی دقت کردیم، دیدیم خنجری در پشت سرشان مخفی کرده‌اند؛ از تهدید دست برنداشته‌اند؛ نیتشان عوض نشده است. خنده‌ی تاکتیکی، لبخند و روی خوش تاکتیکی، فقط بچه‌ها و کودکان را فریب می‎دهد. یک ملت بزرگ با این تجربه، و مسئولین برگزیده‌ی یک چنین ملتی، اگر فریب بخورند، خیلی باید ساده‌لوح باشند؛ یا باید ساده‌لوح باشند، یا باید غرق در هوی و هوس باشند؛ دنبال زندگی راحت و خوش و همراه با عافیت باشند؛ بخواهند با دشمن بسازند. والا اگر مسئولین کشور باهوش باشند، دقیق باشند، مجرب باشند، پخته باشند، دل در گرو منافع ملت با همه‌ی وجود داشته باشند، گول لبخند را نمی‎خورند. همین رئیس‎جمهور جدید آمریکا، حرف‎های قشنگی زد؛ به ما هم مکررا پیغام داد؛ شفاهی، کتبی، که بیائید صفحه را عوض کنیم، بیائید وضع تازه‌ای درست کنیم، بیائید در حل مشکلات عالم با همدیگر همکاری کنیم؛ تا این حد! ما هم گفتیم پیش‌داوری نکنیم؛ ما به عمل نگاه می‎کنیم. گفتند، می‎خواهیم تغییر ایجاد کنیم. گفتیم خب، ببینیم تغییر را. از روز اول فروردین که من در مشهد سخنرانی کردم - گفتم اگر دستکش مخملی روی پنجه‌ی چدنی کشیده باشید و دستتان را دراز کنید، ما دستمان را دراز نمی‎کنیم؛ این هشدار را من آنجا دادم - الان هشت ماه می‎گذرد. در طول این هشت ماه، آنچه ما دیدیم، برخلاف آن چیزی بود که اینها به زبان، به‌ظاهر ابراز می‎کنند»(۱۵)

اکنون که مدتها از اجرایی شدن برجام می‎گذرد، پس از توقف و از بین بردن درصد بالایی از صنعت هسته‎ای کشور، یکبار دیگر می‎توان تحقق وعده‎های دولت اوباما در رفع فشارهای اقتصادی علیه ملت ایران را به نظاره نشست. رهبر معظم انقلاب در سخنرانی سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) در خرداد ماه امسال فرمودند:

«یک تجربه‌ای ما در مذاکرات هسته‌ای پیدا کردیم؛ این تجربه را نباید فراموش کنیم. این تجربه این است که اگر ما تنازل هم بکنیم، آمریکا دست از نقش مخرب خودش برنمی‎دارد؛ این را ما در مذاکرات هسته‌ای تجربه کردیم. ما نشستیم در جمع ۱+۵، و حتی جداگانه با آمریکایی‌ها مذاکره کردیم برای قضیه‌ی هسته‌ای؛ برادران ما، فعالان پرتلاش ما به یک نقاط مشترکی رسیدند، به یک نتایجی رسیدند؛ طرف -که آمریکا باشد- یک تعهداتی کرد؛ جمهوری اسلامی تعهدات خودش را انجام داد، [ولی‌] آن طرف بدقول بدعهد بدحساب دارد دبه می‎کند؛ تا الان دبه کرده است. خیلی خب، این یک تجربه است، این شد تجربه. حالا خیلی‌ها قبل از این تجربه هم می‎دانستند اما بعضی هم که نمی‎دانستند، حالا بدانند: در هر زمینه‌ی دیگری هم که با آمریکا شما بحث و مجادله کنید، شما کوتاه بیایید، تنازل کنید، باز او نقش مخرب خودش را حفظ خواهد کرد؛ در همه‌ی زمینه‌ها: بحث حقوق بشر، بحث موشک، بحث تروریسم، بحث لبنان، بحث فلسطین؛ در هر قضیه‌ای که شما به فرض -که البته محال است- از اصول خودتان، از مبانی خودتان کوتاه بیایید، صرف‌نظر بکنید، بدانید او کوتاه نخواهد آمد؛ اول با زبان و با لبخند و با تبسم وارد میدان خواهد شد، بعد در عمل، کاری را که باید انجام بدهد، دبه می‎کند و تعهد خودش را انجام نمی‎دهد؛ این شد یک تجربه برای ملت ایران.»

پی‎نوشت:

۱-    خطبه‌های نماز جمعه‌ی تهران / ۲۹ خرداد ۸۸

۲-    http://farsi.khamenei.ir/others-note?id=28940

۳-    http://www.wsj.com/articles/irans-ayatollah-sends-new-letter-to-obama-amid-nuclear-talks-1423872638

۴-    http://www.tabnak.ir/fa/pages/?cid=62245

۵-    http://www.wsj.com/articles/irans-ayatollah-sends-new-letter-to-obama-amid-nuclear-talks-1423872638

۶-    https://www.washingtonpost.com/opinions/obamas-signal-to-iran/2012/04/05/gIQApVLDyS_story.html?utm_term=.8b4199a5d4f7

۷-    http://debka.com/article/21899

۸-    http://www.alhayat.com/Details/550187

۹-    http://www.wsj.com/articles/obama-wrote-secret-letter-to-irans-khamenei-about-fighting-islamic-state-1415295291

۱۰-    http://www7.irna.ir/fa/News/81389611

۱۱-    https://www.brookings.edu/blog/markaz/2014/11/07/letters-to-the-ayatollah-why-obamas-latest-outreach-to-irans-supreme-leader-was-a-mistake/

۱۲-    http://www.mashreghnews.ir/fa/news/581793/%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85-%D8%A7%D9%88%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%D8%A7%D9%85%D9%84-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA

۱۳-    http://www.farsnews.com/13950317001222

۱۴-    http://www.iranwatch.org/sites/default/files/blinken_testimony1.pdf

۱۵-    بیانات در دیدار دانش‌آموزان و دانشجویان و خانواده‌های شهدا / ۱۲ آیان ۸۸

به اشتراک بگذارید : تلگرام   |   فیس‌بوک
نام :
ایمیل :
پیام :