عنوان: پیام به ملت ایران (عقبنشینی ارتش و پیوستن به ملت)
تاریخ: ۲۲ بهمن ۱۳۵۷/ ۱۳ ربیع الاول ۱۳۹۹
مکان: تهران، مدرسه علوی
موضوع: حفظ آرامش و هوشیاری پس از عقب‌نشینی ارتش
مخاطب: ملت ایران
شناسه ارجاع: جلد ۶ صحیفه امام خمینی (ره)، صفحه ۱۲۴

اگرچه فرماندهان ارتش تا ۲۱ بهمن ۱۳۵۷ از حکومت سابق حمایت می‌کردند اما بسیاری از ارتشی‌ها با انقلاب همراه بودند و رژه همافرها در ۱۹ بهمن در مقابل امام، نمونه بارز آن بود؛ رژه‌ای که تیر خلاصی بر رژیم شاهنشاهی بود. برخی از گروه‌ها از جمله سازمان مجاهدین خلق، چریک‌های فدایی خلق و احزاب کومله و دموکرات کردستان خواستار انحلال ارتش بودند. امام اما مخالف انحلال بودند و می‌گفتند می‌خواهند ارتش را کنار بزنند بعد به سراغ انقلاب و روحانیت و مردم بیایند. ر.ک. دایره‌المعارف مصور تاریخ تاریخ جنگ ایران و عراق، جعفر شیرعلی‌نیا، نشر سایان، صفحه ۲۷/

 روز ۲۱ بهمن متن چهلمین اطلاعیه فرمانداری نظامی تهران، ساعت دو بعدازظهر، از رادیو خوانده شد. در این اطلاعیه ساعات منع رفت و آمد از ۱۶:۳۰ تا ۵ بامداد اعلام شد. نتیجه ساده اما خطرناک اطلاعیه آن بود که حکومت نظامی در این فاصله زمانی دست به کاری خواهد زد. شایعات زیادی بود که بناست ارتش هر چه تجهیزات سنگین دارد به خیابان‌ها بیاورد. ر.ک. دایره‌المعارف مصور تاریخ زندگی امام خمینی، جعفر شیرعلی‌نیا، نشر سایان، صفحه ۲۳۷/

 پیوستن همافران به مردم، ارتشی‌های طرفدار شاه در لشگر گارد را به خشم آورده بود، به آن‌ها حمله کردند. مردم برای کمک به همافرها به خیابان‌ها آمدند و اولین جنگ با سلاح گرم در آخرین ساعات منتهی به پیروزی انقلاب صورت گرفت. حرکت مردم برای تصرف پادگان‌ها و کلانتری‌ها آغاز شده بود. ساعت حکومت نظامی تا ۱۲ ظهر تمدید شد. درگیری‌هایی که از ۲۱ بهمن آغاز شده بود تا صبح ۲۲ بهمن ادامه داشت. بالاخره گوینده‌ای از طریق رادیو پیروزی انقلاب را اعلام کرد. ر.ک. دایره‌المعارف مصور تاریخ زندگی امام خمینی، جعفر شیرعلی‌نیا، نشر سایان، صفحه ۲۳۷/

ر.ک. سایت جامع امام خمینی (ره)

بسم الله الرحمن الرحیم‌

ملت شجاع ایران! خواهران و برادران آگاه تهران!

اکنون که به خواست خداوند متعال پیروزی نزدیک است و نیروی ارتش عقب‌نشینی و عدم دخالت خودشان را در امور سیاسی ابراز و پشتیبانی خودشان را از ملت اعلام کرده‌اند، ملت عزیز و شجاع با کمال مراقبت از اوضاع و در عین حفظ آمادگی برای دفاع احتمالی، در صورتی که نیروی ارتش به پادگانهای خود رفته‌اند، آرامش و نظم را حفظ نمایند.

اگر اخلالگران بخواهند با آتش‌سوزی و خرابکاری فاجعه به بار آورند، آنان را به وظیفه شرعی و انسانی‌شان آگاه گردانند و نگذارند این قبیل کارها موجب هتک حرمت ملت شود؛ و به سفارتخانه‌ها حمله نکنند. و اگر خدای نخواسته ارتش باز به میدان آمد، واجب است آنان را با شدیدترین وجه دفع کرده با تمام نیرو و قدرت از خود دفاع نمایند.

این جانب به امرای ارتش اعلام می‌کنم که در صورت جلوگیری از تجاوز ارتش و پیوستن آنان به ملت و دولت قانونی ملی اسلامی، ما آنان را از ملت و ملت را از آنان می‌دانیم و مانند برادران با آنان رفتار می‌نماییم. از خداوند متعال پیروزی مردم دلاور ایران را خواستارم. و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

روح الله الموسوی الخمینی‌